ⓘ Geskiedenis

Geskiedenis (vakgebied)

Hierdie artikel handel oor geskiedenis as ’n vakgebied. Vir die algemene geskiedenis van die wêreld en die mensdom, sien Wêreldgeskiedenis. Vir die volledige geskiedenis van die aarde, sien Geskiedenis van die Aarde. Vir die mens se evolusionêre geskiedenis, sien Menslike evolusie. Die geskiedenis is n stelselmatige, chronologiese studie van die verlede met die doel om historiese gebeure so feitlik akkuraat moontlik weer te gee. Gebeure wat plaasgevind het voor die uitvinding van skryf word as voorgeskiedenis beskou. "Geskiedenis" is ’n sambreelterm wat betrekking het op gebeure uit die ve ...

Militêre geskiedenis van Suid-Afrika

Die militêre geskiedenis van Suid-Afrika beskryf die geskiedenis van konflik en gewapende magte oor n tydperk wat strek vanaf die begin van die geskiedenis tot die huidige tyd. Dit dek burgeroorloe, oorloe van aggressie en van selfverdediging binne Suid-Afrika en teen die land. Dit sluit die geskiedenis in van konflik wat in die moderne Suid-Afrika en in naburige gebiede geveg is, in beide wêreldoorloe en in moderne internasionale konflikte.

Geskiedenis van Afghanistan

Die geskiedenis van Afghanistan, as n staat begin in 1747 met die oprigting daarvan deur Ahmad Shah Durrani. Die geskrewe geskiedenis van die land wat tans Afghanistan uitmaak, kan teruggevoer word tot ongeveer 500 vC toe die gebied onder die Achaemenidiese Ryk was, alhoewel bewyse daarop dui dat n gevorderde mate van verstedelikte kultuur sedert 3000 tot 2000 vC in die land bestaan het. Bactria dateer uit 2500 vC. Die Indusvalleibeskawing strek tot groot dele van Afghanistan in die noorde. Alexander die Grote en sy Macedoniese leer het in 330 vC na wat nou Afghanistan is, aangekom nadat h ...

Geskiedenis van Indië

Die geskiedenis van Indie begin met die eerste bewyse van menslike aktiwiteit van Homo sapiens, ongeveer 75.000 jaar gelede, of met vroeer hominiede waaronder Homo erectus van ongeveer 500.000 jaar gelede. Die Indusvalleibeskawing in die noordwestelike deel van die Indiese subkontinent van ongeveer 3300 tot 1300 v.C. in die huidige Pakistan en die noordweste van Indie, was Suid-Asie se eerste groot beskawing. n Tegnologies gevorderde stedelike kultuur ontwikkel in die Ryp-Harappa-periode 2600-1900 v.C. Hierdie beskawing van die Bronstydperk verdwyn voor die einde van die tweede millennium ...

Geskiedenis van Bhoetan

In die 8ste eeu kom die Tibettaanse lama Padmasambhava of Guru Rimpoche na Bhoetan en stig die Ningma-pa-kloosterorde. Die tantriese Mahayana-Boeddhisme word deur hom die belangrikste geloof in die land, hoewel daar ook reste oorbly van die oorspronklike Bon-geloof wat in die hele gebied van die Himalaja bestaan het. In die 13de eeu stig Phajo Druk-Gom Kagyo die Druk-pa Kagyo-skool in Bhoetan. Dit word skielik die belangrikste skool en die Druk die draak word die nasionale simbool wat ook vandag in die titels van die land, die koning en selfs die lugvaartmaatskappy Druk Air teruggespoor ka ...

Geskiedenis van die Russiese Revolusie (boek)

Geskiedenis van die Russiese Rewolusie deur Leon Trotsky is n 3 volume boek oor die Russiese Rewolusie van 1917. Trotsky het dit klaar geskryf in Russies in 1930 en dit was toe in Engels vertaal deur Max Eastman in 1932. Die drie dele: Die Omverwerping van Tzarism, Die Poging tot Teen-Rewolusie en Die Triomf van die Sowjets. Dit word beskou as n belangrike en unieke werk as n geskiedenis van n groot gebeurtenis wat geskryf is deur iemand wat n leidende rol daarin gespeel het. In sy nota oor die skrywer in die eerste Engelse vertaling, Max Eastman het geskryf dat "hierdie huidige werk. sal ...

Wêreldgeskiedenis

Hierdie artikel handel oor die algemene geskiedenis van die wêreld en die mensdom. Vir ’n artikel oor die vakgebied, sien Geskiedenis vakgebied. Vir die volledige geskiedenis van die aarde, sien Geskiedenis van die Aarde. Vir die mens se evolusionêre geskiedenis, sien Menslike evolusie. Die wêreldgeskiedenis, ook bekend as die menslike geskiedenis, is die beskrywing van die wêreld en die mens se verlede. Kennis word ingewin deur middel van argeologie, antropologie, genetika, linguistiek en ander dissiplines; en vir die tydperke sedert die uitvinding van skryf uit aangetekende bronne en deu ...

Geskiedenis van Namibië

Die geskiedenis van Namibie het deur verskillende stadiums gegaan, van die kolonisering in die laat negentiende eeu tot die onafhanklikheid van Namibie op 21 Maart 1990. Vanaf 1884 was Namibie n Duitse kolonie: Duits Suidwes-Afrika. Na die Eerste Wêreldoorlog het die Volkebond Suid-Afrika opdrag gegee om die gebied te administreer. Na die Tweede Wêreldoorlog is die Volkebond in April 1946 ontbind en die opvolger daarvan, die Verenigde Nasies, het n voogdyskapstelsel ingestel om al die voormalige Duitse kolonies in Afrika onder VN-beheer te bring. Suid-Afrika het beswaar gemaak met die argu ...

Geskiedenis van China

Die geskiedenis van China bied n oorsig van die historiese ontwikkeling van China. China het een van die oudste beskawings ter wêreld, met n voortdurende ontwikkeling van die voorgeskiedenis tot die hede. Die Chinese praat graag van 5000 jaar geskiedenis en 7000 jaar van kultuur waardeur hulle tradisioneel hul geskiedenis met die Geel Keiser begin en hul kultuur met Fuxi of met Youchao. Die oudste geskrewe Chinese historiese bronne, die orakelbene, dateer uit die 13de eeu vC.

Geskiedenis van die alfabet

Verskeie teoriee bestaan oor die geskiedenis van die alfabet, hoewel die presiese oorsprong daarvan onbekend is. Een van die gewildstes, die Proto-Sinaïtiese teorie, is dat die geskiedenis in Antieke Egipte begin het, meer as ’n millennium nadat mense begin skryf het. Volgens dié teorie is die alfabet ontwikkel vir die taal van Semitiese werkers op die Sinai-skiereiland en was dit beïnvloed deur die alfabetiese beginsels van die Egiptiese heilige skrif, ’n latere ontwikkeling van die Egiptiese hierogliewe. As dit reg is, stam feitlik alle hedendaagse alfabette in die wêreld direk van hierd ...

Geskiedenis van die Aarde

Die geskiedenis van die Aarde het betrekking op die ontwikkeling van die planeet Aarde, van sy vorming tot die hede. Feitlik alle vertakkings van die natuurwetenskap het bygedra tot ’n begrip van die hoofgebeure in die Aarde se verlede. Die planeet is omtrent ’n derde so oud soos die heelal. ’n Enorme aantal biologiese en geologiese veranderings het in dié tyd plaasgevind. Die Aarde het sowat 4.54 miljard 4.54 × 10 9 jaar gelede gevorm deur akkresie van die newel waaruit die Son ontstaan het. Vulkaangasse het moontlik die aanvanklike atmosfeer gevorm, maar dit het feitlik geen suurstof bev ...

Dendrochronologie

Dendrochronologie is die studie van jaarringe wat tydens die diktegroei van hout gevorm word. Die doel van die dendrochronologie is om aan elke jaarring die juiste kalenderjaar toe te wys waarin dit gevorm is en daarmee die ouderdom van die hout waaruit n voorwerp gemaak is presies te bepaal. Dendrochronologiese datering is n belangrike hulpwetenskap van die argeologie. Dit is nie moontlik om hierdie doel te bereik deur eenvoudig die jaarringe te tel nie. Pleks daarvan word die volgorde van dik en dun ringe vergelyk met wat in ander stukke hout aangetref word om deur kruisdatering die juis ...

Eersgeboortereg

Eersgeboortereg is die reg van die oudste kind om sy ouers se hele boedel te erf, voor enige dogters, ouer buite-egtelike seuns, jonger seuns en ander familielede. Die afstammeling van ’n afgestorwe ouer sibbe erf voor ’n lewende jonger sibbe. As daar nie kinders is nie, erf broers na gelang van hul ouderdom. Onder sibbes erf seuns gewoonlik voor dogters. As daar nie manlike afstammelinge in die manlike lyn is nie, is daar variasies van eersgeboortereg waarvolgens die erflating gaan aan ’n dogter of broer of andersins na ander familielede, in ’n spesifieke orde. Die beginsel het histories ...

Egodokument

n Egodokument is n geskrewe bron, maar dit kan ook n ander medium soos film wees, waarin iemand n persoonlike getuienis of herinnering aflê. Die Nederlandse geskiedkundige Prof. Dr. Jacob Presser bedink die term egodocument in die jare vyftig van die 20ste eeu. Jacob Presser was n voorstander van die persoonlike element in die geskiedenis; hy verwerp nie die gebruik van staaltjies in geskiedskrywing nie en vra juis meer aandag om persoonlike getuienisse. Vir Presser was dit n geriefsterm om al die informele dokumente van Jode tydens die Tweede Wêreldoorlog te omskryf: reisverhale en mémoir ...

Fathul Mujahidin

Fathul Mujahidin is n militêre handleiding wat deur Zainul Abedin Shustari geskryf soos beveel deur Tipu Sultan, n de facto heerser van die Koninkryk Mysore, wat as n pionier in die gebruik van vuurpylartillerie beskou word. Mysore het in die 1750s hul leer met vuurpyle begin toerus en tydens die Tweede Anglo-Mysore-oorlog het Tipu en sy vader Haider Ali hierdie tegnologie teen Britse troepe gebruik. Tipu Sultan het ook vuurpyle gebruik in die geveg met die Britse leer in die Beleg van Srirangapatna van 1792, n geveg aan die einde van die Derde Anglo-Mysore-oorlog. Tipu versprei afskrifte ...

Geskiedenis van Israel en Juda in die Bybelse tyd

Die Koninkryk van Israel en die Koninkryk van Juda was twee verwante Israelitiese koninkryke uit die Ystertydperk van die antieke Suidelike Levant. Nadat n opkomende en groot regering wat gevestig was op die Gibeon-Gibea plato, gevorm en vernietig is deur Shoshenq I in die eerste helfte van die 10de eeu v.C., het die klein stadstate in die Suidelike Levant weer gedy. Tussen 950 en 900 v.C. het n ander groot regering in die noordelike hooglande ontstaan met sy hoofstad wat uiteindelik by Tirzah gelee was, en wat beskou kan word as die voorloper van die Koninkryk van Israel, wat as n belangr ...

Heilige Alliansie

Die Heilige Alliansie was n alliansie van Rusland, Oostenryk en Pruise, gestig op 26 September 1815 in Parys op die inisiatief van tsaar Aleksander I van Rusland, as deel van die herstel van Europa ná die val van Napoleon Bonaparte. Die alliansie is gesluit om n Christelike teenwig te bied teen die sekulêre en demokratiese idees van die Franse Revolusie. In daardie tyd was die tsaar onder die invloed van n Russiese mistikus, Baroness Barbara Juliana von Krüdener. Die idee vir die alliansie het waarskynlik van haar gekom. Die feit dat Rusland, Oostenryk en Pruise elk n ander vorm van die Ch ...

Historiese revisionisme

In geskiedskrywing verwys die term historiese revisionisme na n herinterpretasie van die historiese verslag. Dit behels gewoonlik dat ortodokse sienings van n historiese gebeurtenis bevraagteken word, dat nuwe bewyse ingebring word, of dat die motiverings en besluite van die deelnemende partye heroorweeg word. Die wysiging van die historiese verslag weerspieel hierdie nuwe ontdekkings rondom feite, getuienis en interpretasie en skep n hersiene geskiedenis. In dramatiese gevalle behels revisionisme n omverwerping van ouer morele oordele oor helde en skurke.

Kliodinamika

Kliodinamika is n transdissiplinêre navorsingsgebied wat kulturele evolusie, ekonomiese geskiedenis / kliometrie, makrososiologie, die wiskundige modellering van historiese prosesse oor n lang tydvak bestudeer en die konstruksie en analise van historiese databasisse integreer. Kliodinamika behandel geskiedenis as n wetenskap. Sy beoefenaars ontwikkel teoriee wat dinamiese prosesse verklaar soos die opkoms en ondergang van ryke, oplewing en bevordering van die bevolking, en die verspreiding en verdwyning van godsdienste. Hierdie teoriee word in wiskundige modelle vertaal. Laastens word mode ...

Krygsgeskiedenis

Krygsgeskiedenis is die vertakking van die wetenskap wat hom besig hou met die verskynsel van oorlog in die verlede. Die krygsgeskiedenis bemoei hom nie slegs met wat daar in die tallose oorloe gebeur het nie, want oorlog is geen geïsoleerde verskynsel nie - dit vloei voort uit ʼn sameloop van kragte in die samelewing. In die loop van die eeue verander die oorsake, doelstellings, verskyningsvorme en gevolge van oorloe voortdurend na gelang van die maatskaplike omstandighede van die betrokke tyd. Op sy beurt het die oorlog weer n invloed op die samelewing. Oorlog kom in byna alle kulture voo ...

Plan de Sánchez-slagting

Die Plan de Sánchez-slagting vind plaas in die dorpie Plan de Sánchez, Rabinal-munisipaliteit, Guatemala, op 18 Julie 1982. Meer as 250 mense word misbruik en vermoor deur lede van die Guatemala Gewapende Magte en hul paramilitêre alliansievennote. Hierdie moorde vind plaas tydens een van die geweldadigste periodes gedurende die Guatemala Burgeroorlog, waartydens verskeie groepe linksgesinde insurgente teen die regering en gewapende magte van Guatemala geveg het. Nadat President Efraín Ríos Montt die mag oorgeneem het in Maart 1982, het hy n pasifiseringsveltog geloods wat grootliks daarin ...

Protogeskiedenis

Protogeskiedenis is ’n tydperk tussen die voorgeskiedenis en geskiedenis waartydens ’n kultuur of beskawing nog nie skrif ontwikkel het nie, maar ander kulture het reeds die bestaan van sulke groepe in hulle eie geskrifte aangeteken. In Europa word die Kelte en Germane byvoorbeeld as protohistories beskou toe hulle in Griekse en Romeinse bronne begin verskyn het. Protogeskiedenis kan ook verwys na die oorgangstydperk tussen die begin van geletterdheid in ’n gemeenskap en die skryfwerk van die eerste historici. Die bewaring van ’n mondelinge tradisie kan sake ingewikkelder maak, want hulle ...

Rune-alfabet

Die rune-alfabet of Fuþark is die oudste bekende alfabet wat in die Germaanse lande in gebruik was. Die rune-alfabet bestaan uit letters wat hoofsaaklik saamgestel is uit regte en hoekige lyne wat maklik in steen of hout ingegraveer kon word. Elke letter in die Rune-alfabet bestaan uit reguit strepe en stel n letter voor asook n faset van menslike ervaring en geestelike energie.

Sokkeroorlog

In die vroee 1960s het die Hondurese leer die regering van Ramón Villeda Morales beeindig uit vrees vir n oordrewe invloed van Kuba op die regime. Oswaldo López Arellano het die nuwe president geword. Hy stig n nuwe diktatorskap waarin boere wat die reg tot vakbondvorming onder die regerings gekry het onderdruk word ten gunste van die groot grondeienaars. Besettings van grond het plaasgevind in protes daarteen. Baie Salvadorane was gedurende daardie tydperk ook in Honduras. Hulle het vir die regime in El Salvador gevlug en in 1969 200 000 hektaar grond in Honduras besit. Die Hondurese rege ...

Volkebond

Die Volkebond was n internasionale organisasie wat gestig is om "n einde aan alle oorloe" te bewerkstellig. Dit is op 25 Januarie 1919 gestig op basis van die Verdrag van Versailles en gevestig in Genève. Tussen 28 September 1934 en 23 Februarie 1935 het die Volkebond met 58 lidlande sy grootste uitbreiding gehad. Die amptelike tale was Engels, Frans en Spaans. Genl. Jan Smuts van Suid-Afrika het ná die beeindiging van vyandighede in die Eerste Wêreldoorlog n gedetailleerde plan voorgelê aan die Britse Oorlogskabinet vir die daarstelling van n wêreldliggaam om die vrede te bewaar. Die voor ...

                                     

ⓘ Geskiedenis

  • Die term geskiedenis kan na een van die volgende verwys: Geskiedenis as n vakgebied. Die wêreldgeskiedenis, die geskiedenis van die wêreld en mensdom
  • oor geskiedenis as n vakgebied. Vir die algemene geskiedenis van die wêreld en die mensdom, sien Wêreldgeskiedenis. Vir die volledige geskiedenis van
  • dae van die jaar. on - this - day.com The History Channel: Hierdie dag in die Geskiedenis Today in science IMDb: Hierdie dag in die geskiedenis van films
  • militêre geskiedenis van Suid - Afrika beskryf die geskiedenis van konflik en gewapende magte oor n tydperk wat strek vanaf die begin van die geskiedenis tot
  • Die geskiedenis van Afghanistan, Persies: تاریخ افغانستان, Tārīkh e Afgānistān, Pasjtoe: د افغانستان تاريخ, Da Afgānistān Tārīkh as n staat begin in
  • Die geskiedenis van Indië begin met die eerste bewyse van menslike aktiwiteit van Homo sapiens, ongeveer 75.000 jaar gelede, of met vroeër hominiede waaronder
  • Oor die geskiedenis van Bhoetan voor die 16de eeu is min bekend. Dit is nogtans ongetwyfeld sterk verbind met die Boeddhistiese geloof en mitologie. In
  • Geskiedenis van die Russiese Rewolusie Russies: История русской революции, Istoriia Russkoi Revoliutsii deur Leon Trotsky is n 3 volume boek oor die
  • algemene geskiedenis van die wêreld en die mensdom. Vir n artikel oor die vakgebied, sien Geskiedenis vakgebied Vir die volledige geskiedenis van die
  • Die geskiedenis van Namibië het deur verskillende stadiums gegaan, van die kolonisering in die laat negentiende eeu tot die onafhanklikheid van Namibië
                                     

Geskiedenis (dubbelsinnig)

Die term geskiedenis kan na een van die volgende verwys: Die geskiedenis van die Aarde, oor die geskiedenis van die Aarde as planeet. Die wêreldgeskiedenis, die geskiedenis van die wêreld en mensdom. Geskiedenis as ’n vakgebied. Die geskiedenis van menslike evolusie.